SEVGİLİ MİZAHHABER OKURLARI; "DAMDAKİ MİZAHÇI" CİHAN DEMİRCİ'NİN 45. ÖLÜM YILDÖNÜMÜNDE ABSÜRT MİZAHIN ÖNCÜSÜ SUAVİ SÜALP'İ ANLATTIĞI 29 DAKİKALIK VİDEO'YU "DAMDAKİ MİZAHÇI" YOUTUBE KANALINDAKİ ŞU LİNK ADRESİNDEN İZLEYEBİLİRSİNİZ: https://www.youtube.com/watch?v=gVxrNz92GmQ
Absürt mizahın ülkemizdeki gerçek öncüsü SUAVİ SÜALP ustayı, 14 Nisan 1981 tarihinde, çok erken bir yaşta yitireli 45 yıl oldu... Ama 2026 yılının SUAVİ SÜALP usta için çok önemli bir anlamı var: 23 Nisan 1926 doğumlu olan SUAVİ SÜALP, 2026 YILINDA 100 YAŞINDA!..
SUAVİ SÜALP, 23 Nisan 1926’da Üsküdar’da doğmuş…Babası Kurtuluş Savaşı gazilerinden Albay Arif Hikmet bey’dir. İlk ve Ortaokulu Üsküdar’da okuyan Suavi Süalp, Haydarpaşa Lisesi’ni bitirdikten sonra o zaman ki adıyla İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi (İDGSA) Afiş bölümüne girmiş ama o da benim gibi bitirmeden bırakmış bu okulu… Suavi Süalp’in yazar-çizerlik serüveni 1945 yılında,19 yaşındayken ilk kez çocuk dergilerine çizgi romanlar çizerek başlamış… İlk çizgileri Afacan Çocuk Gözü, Hafta ve Yavrutürk gibi dergilerde görülmüş… 1948’lerde Babıali’de ressam olarak çalışmaya başlamış ressamlığının yanı sıra o dönem sünnetlerde ve düğünlerde saz takımlarıyla birlikte kanun da çalmış!.. Yani o sadece bir yazar-çizer değil aynı zamanda “Kanuni Suavi Süalp”ti!..
Pek çok dergi ve gazetede ressam olarak çalıştıktan sonra karabiber etiketleri yazdığı bir dönemde çalıştığı dükkanın üst katında mizah tarihimizin çok önemli dergilerinden biri “TEF” çıkmaya başlad!..TEF, 7 Ağustos 1954’te çıkar ve Suavi Süalp kendini bir anda TEF mizah dergisinin mizah yazarı olarak bulur!.. TEF onun absürt mizahın da ortaya çıkış dönemidir!.. Sonrasında Dolmuş, Taş-Karikatür gibi mizah dergilerinde çalışır. 1959’da kendisinin yazıp-çizdiği “Çapkın Hırsız” adlı çizgi roman dergisini çıkarır. Bu çizgi roman dergisinin özelliği , bir Türk yazar-çizerinin yerli tiplerle hazırladığı, ilk özgün yerli çizgi roman dergisi olmasıdır!.. 1960’da yayın hayatına tekrar geri dönen TEF’te yeniden çalışmaya başlar. 1960’da film senaristliğine adım atar…
1972 yılında, henüz 10 yaşında mizah tutkunu olmaya başlamış bir çocuk olarak ben onunla SALATA adlı tek kişilik müthiş dergisiyle tanışmıştım. Tek başına, 16 sayfalık bir dergi yapıyordu, hem yazıp- hem de çizerek. Çok komik, çok absürt espriler, çizgi öyküler, sayfa altlarında minik espriler…
Henüz 17 yaşındaydım… Amatör bir mizahçıydım…Ustayla 1979 yılında "Karakedi" adlı mizah dergisinde tanışma ve çalışma onuru yaşadım. Bu benim çalıştığım ilk dergiydi... Çarşaf'a karikatür götürmeye başladığım 1978-79 sürecinde onunla kısa da olsa sohbet etme olanağım olmuştu… Karakedi’ye girdiğim sırada o dergiden koptu, bende sadece 4 ay dayanabildim o dergiye… Suavi Süalp’in tiyatro oyunlarının çoğunu sahnede izleme şansı buldum. Senaryosunu yazdığı filmler, dergi ve gazete yazıları, tüm bunların ötesinde, onun en müthiş, en renkli anılarını bizzat en yakın arkadaşlarından dinleme gibi bir şansım oldu. Suavi Süalp’in senaryosunu yazdığı Yeşilçam filmlerinden bazı örnekler vereyim: Adamını Bul, Meraklı Köfteci, Saffet Beni Affet, Keloğlan, Avanak Abdi, Hamza Dalar Osman Çalar, Badem Şekeri, Sevişmek Yasak, Çilli Yavrum Çilli, Baldız, Sahte Kabadayı, Sakar Şakir, Sev Beni Behçet, Şoför Nebahat Sen de Kabahat, Şehvet Kurbanı Şevket…
.jpg)
Onu erkenden yitirdiğimiz bir sürecin içinde 1989 yılında çalıştığım mizah
eki Mazete'de 8. ölüm yıldönümü sırasında onun için özel bir sayı hazırlarken
bende onun için bir kitap hazırlama düşüncesi doğdu ve 1989-1999 arasında tam
10 yılı bulan titiz bir çalışmayla
hazırladığım, 400 sayfalık; "BİR MİZAH DEHASI SUAVİ SÜALP" adlı biyografi-anı
ve inceleme kitabını 1999'da İnkılap Kitabevi’nden yayınlayarak ustama saygı
duruşumu göstermeye çalıştım. Ülkemizde bir mizah ustası için benzeri pek de
görülmeyen kapsamda bir çalışmadır bu.
Yaşadığı gibi yazan, yazdığı gibi yaşayan benzersiz, sadece yazdıkları değil, kendisi de komik bir mizah ustasıydı Suavi Süalp, bu da mizah denen o müthiş güce çok yakışan bir durumdu, çünkü en etkili ve en hakiki mizah ve mizahçı tam da böyledir, yani yaşadığı gibi yazan, yazdığı gibi yaşayan, samimidir, içtendir, yürektendir, gerçek mizahçı toplumun karşısında rol kesmeyendir!..
Mütevazı ve samimi tavrı nedeniyle hep hakkı yenmiş, en önemli tiyatroculardan, yapımcısından, sinemacısından hep kazık yemiş, şimdilerde bizlerin de aynen yaşadığı her türlü emek sömürüsünü fazlasıyla yaşamış, bu sömürüyü "GENE İYİ DAYANDIK" adlı kitabına da isim olan o müthiş öyküsünde anlatmış bu özel yeteneği, daha 1950’li yıllarda TEF mizah dergisinde, daha önce benzeri görülmemiş absürt mizah denemelerini başlatmış, bu öncü mizah dehasını 45. ölüm yıldönümünde bir kez daha sevgi ve özlemle anıyorum...
SUAVİ SÜALP ustanın, hayata henüz 55 yaşındayken. erken yaşta vedasının 45. yılında veeee doğumunun ise 100. yılında; o absürt ve hayat dolu ruhun şad olsun SUAVİ BABA!..
Cihan Demirci (14 Nisan 2026)
